Μη κατοικήσιμη η Μέση Ανατολή έως το τέλος του αιώνα λόγω κλιματικής αλλαγής;

Δεν πρόκειται απλά για «ανησυχίες» σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, αλλά για τα δραματικά συμπεράσματα πολλών επιστημονικών μελετών.

«Μέσα σε αυτόν τον αιώνα, περιοχές του Περσικού Κόλπου θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια θανατηφόρα αύξηση της θερμοκρασίας ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με μελέτη μοντέλων υψηλής ανάλυσης του κλίματος», αναφέρει σε έρευνά του το ΜΙΤ.

Στην εν λόγω έρευνα, αναφέρεται πως οι εκτιμήσεις βασίστηκαν στις σημερινές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ωστόσο επισημαίνεται πως η «θανατηφόρα αύξηση της θερμοκρασίας» θα μπορούσε να αποτραπεί αν περιοριστούν οι εκπομπές των αερίων.

Η σχετική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, εστιάζει στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς όπως αναφέρει τα ρηχά ύδατα και η έντονη ηλιοφάνεια σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσαν να καταστήσουν την περιοχή μη κατοικήσιμη. Όπως επισημαίνεται σε πολλές μεγάλες πόλεις του Περσικού Κόλπου η θερμοκρασία θα μπορούσε να φτάσει σε τόσο υψηλά επίπεδα, που θα ξεπερνούν το κομβικό σημείο για την επιβίωση του ανθρώπου, ακόμη και σε σκιερά ή καλά αεριζόμενα μέρη.

«Πότε στον πλανήτη, από όσο ξέρουμε, δεν έχει αναφερθεί αυτό για οποιαδήποτε τοποθεσία», σημείωσε ο Ελφατίχ Ελταχίρ, καθηγητής του MIT και εκ των επικεφαλής της έρευνας. «Η λεπτομερής κλιματική προσομοίωση δείχνει πως η θερμοκρασία θα μπορούσε να ξεπεράσει αυτό το όριο της επιβίωσης, αν δεν ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό των αερίων» που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή.

Το κλιματικό όριο για την επιβίωση εξαρτάται από δύο παράγοντες: Τη θερμοκρασία και την υγρασία. Η κρίσιμη θερμοκρασία είναι αυτή των 35 βαθμών Κελσίου για πάνω από έξι ώρες. Όπως εξηγεί ο Ελφατίχ Ελταχίρ, σοβαρός κίνδυνος για την υγεία και τη ζωή των ανθρώπων υπάρχει όταν τέτοιες θερμοκρασίες διατηρούνται για αρκετές ώρες. Σύμφωνα με τα μοντέλα και το τυπικό σενάριο, αυτό θα συμβαίνει αρκετά συχνά για μια περίοδο περίπου 30 ετών, στο τέλος του αιώνα.

Δυσοίωνες είναι και οι εκτιμήσεις του IPCC, του διεθνούς οργανισμού για το κλίμα. Στην τελευταία του έκθεση αναφέρει πως το κλίμα αναμένεται να γίνει περισσότερο θερμό και ξηρό στο μεγαλύτερο μέρος της Μέσης Ανατολής αλλά και της Βόρειας Αφρικής. Αυτές οι αλλαγές έχουν γίνει ήδη ορατές σε μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής Αφρικής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έως το 2025 επιπλέον 80 με 100 εκατομμύρια άνθρωποι να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές ελλείψεις στον «λευκό χρυσό», όπως συχνά αναφέρεται το πόσιμο νερό σε αντιπαράθεση με τον «μαύρο χρυσό», το πετρέλαιο.

Η Παγκόσμια Τράπεζα σε έκθεσή της υπογραμμίζει και προειδοποιεί πως οι περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή. «Είναι από τις πιο άνυδρες και ξηρές περιοχές του κόσμου, με υψηλή εξάρτηση της γεωργίας τους από το κλίμα και με ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού και της οικονομικής δραστηριότητας εκτεθειμένο σε πλημμύρες σε αστικές παράκτιες ζώνες», σημειώνεται στην έκθεση. Μια άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα μπορούσε να επηρεάσει δεκάδες παράκτιες πόλεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Ενδεικτικά στην περίπτωση της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο, οι επιπτώσεις από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά μισό μέτρο, θα ήταν περίπου 2 εκ. εκτοπισμένοι, οικονομικό κόστος άνω των 35 δισ. δολάρια και ανυπολόγιστες απώλειες ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομίας.

Καλλιέργεια μόνο με ήλιο και… θαλασσινό νερό - Η φουτουριστική φάρμα στην έρημο

Mόνο με το φως του ήλιου και το θαλασσινό νερό. Αυτά είναι τα στοιχεία που χρειάζεται η φουτουριστική φάρμα η οποία εγκαινιάστηκε μόλις, στην έρημο της Νότιας Αυστραλίας, με στόχο μία ετήσια παραγωγή 17.000 τόνων ντομάτας.
Το σύστημα καλλιέργειας, στο οποίο δεν χρησιμοποιείται χώμα, φυτοφάρμακα, ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο), ή νερό από γεώτρηση, εφαρμόζεται πρώτη φορά.
Και καθώς η ζήτηση για γλυκό νερό και ενέργεια συνεχώς αυξάνεται, αυτό θα μπορούσε να είναι το μοντέλο της γεωργίας στο μέλλον.
Σύμφωνα με το newscientist.com μια διεθνής επιστημονική ομάδα αφιέρωσε έξι χρόνια προκειμένου να τελειοποιήσει την ιδέα. Στην αρχή, το 2010, δημιούργησαν ένα «πολιτικό» θερμοκήπιο και το 2014 ξεκίνησαν την κατασκευή του έργου, μία εγκατάσταση εμπορικής κλίμακας, η οποία άρχισε να λειτουργεί  τώρα.

Πώς λειτουργεί
Το θαλασσινό νερό από τον Κόλπο Σπένσερ της Νότιας Αυστραλίας φτάνει στη φάρμα με τις 180.000 ντοματιές μέσω ενός αγωγού 23 χλμ.
Η αφαλάτωση γίνεται επί τόπου -ένα ηλιακό εργοστάσιο αφαλάτωσης εξασφαλίζει φρέσκο νερό για την άρδευση.
Οι καύσωνες και η ξηρασία καθιστούν την περιοχή ακατάλληλη για συμβατικά συστήματα καλλιέργειας, ωστόσο το φουτουριστικό θερμοκήπιο κρατά τις ντοματιές δροσερές με τον εξής τρόπο: Το εσωτερικό του είναι επενδεδυμένο με ένα χαρτόνι το οποίο βρέχεται με θαλασσινό νερό διατηρώντας τη θερμοκρασία στα επιθυμητά επίπεδα.
Τις συννεφιασμένες ημέρες το θερμοκήπιο είναι συνδεδεμένο στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, αλλά σχεδιάζονται ήδη βελτιώσεις που θα καταστήσουν περιττή ακόμα και αυτή τη δικλείδα ασφαλείας.
Η ηλιακή ενέργεια του αγροκτήματος παράγεται από 23.000 καθρέφτες που αντανακλούν το φως του ήλιου προς έναν πύργο - δέκτη ύψους 115 μέτρων, που παράγει ατμό και κινεί γεννήτριες.
Σε μια ηλιόλουστη ημέρα, μπορεί να παραχθούν μέχρι και 39 megawatt ενέργειας - αρκετή για να καλυφθούν οι ανάγκες όχι μόνο του εργοστασίου αφαλάτωσης, αλλά και των συνολικών αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας του θερμοκηπίου.

Και γιατί δεν υπάρχει ανάγκη για φυτοφάρμακα; Επειδή το θαλασσινό νερό καθαρίζει και αποστειρώνει τον αέρα και επιπλέον, επειδή τα φυτά μεγαλώνουν σε φλοιό καρύδας αντί για χώμα, συγκεκριμένα σε ένα υπόστρωμα από αλεσμένα κελύφη κοκοφοίνικα.
Χάρη στη χρήση ηλιακής ενέργειας, τα λειτουργικά έξοδα της εγκατάστασης είναι μικρότερα από ό,τι σε ένα συμβατικό θερμοκήπιο ίδια έκτασης, λέει η εταιρεία. Αυτό σημαίνει ότι το υψηλό κόστος, ύψους 200 εκατ. δολαρίων, θα αποσβεστεί σχετικά γρήγορα.
Η εταιρεία Sundrop στην οποία ανήκει η φουτουριστική φάρμα, σχεδιάζει παρόμοια θερμοκήπια σε Πορτογαλία, ΗΠΑ και σε μια ακόμα περιοχή της Αυστραλίας.
Το πιο σημαντικό: Οι ντομάτες της φουτουριστικής φάρμας έκτασης 200 στρεμμάτων, πωλούνται ήδη στα σούπερ μάρκετ της Αυστραλίας.

Λέσβος: Πάνω από 1.000 φλαμίνγκο «αγκαλιάστηκαν» για να ζεσταθούν [ΦΩΤΟ]

Tα περισσότερα από 1.000 φλαμίνγκο (σύμφωνα με την τελευταία καταμέτρηση 26 Δεκεμβρίου 2016) του υδροβιότοπου στην Καλλονή Λέσβου, αντιμετώπισαν την παγωνιά, με τον πιο απλό τρόπο.

Μαζεύτηκαν το ένα δίπλα στο άλλο.

«Ο χιονιάς είναι μια δύσκολη δοκιμασία για τα πουλιά που προφανώς προσπαθούν να προφυλαχθούν, πέρα από οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα όπως η λήψη τροφής»
Οι παράκτιοι υδροβιότοποι του κόλπου Καλλονής αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους πόρους του οικολογικού κεφαλαίου της Λέσβου και όχι μόνο.

Χρησιμεύουν δε, ως καταφύγιο και τόπος αναπαραγωγής πολυάριθμων σπάνιων και προστατευόμενων ειδών πουλιών. Στο σύνολό τους έχουν ενταχθεί στο Εθνικό και Ευρωπαϊκό Κατάλογο «Ειδικών Περιοχών Διατήρησης της Φύσης» του Δικτύου NATURA 2000.
Η περιοχή φιλοξενεί 252 είδη πτηνών εκ των οποίων 87 είναι προστατευόμενα είδη. Σημαντικότερο όμως είναι ότι 101 είδη πουλιών φωλιάζουν, αριθμός που κρίνεται ιδιαίτερα αξιόλογος, ενώ 66 είδη είναι μεταναστευτικά.

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καλλονής, που αποτελεί τον επίσημο φορέα για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τη σημασία του υγροτόπου του Κόλπου Καλλονής και την ανάγκη για τη διατήρηση και προστασία του, υποστηρίζεται από τη Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και το Δήμο Λέσβου, και λειτουργεί υπό την επιστημονική επιμέλειά του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Η WWF εκπέμπει SOS: Σε κατάσταση «εμφράγματος» ο πλανήτης

Άκρως ανησυχητικά για τη ζωή στον πλανήτη είναι τα τελευταία ευρήματα της παγκόσμιας έκθεσης του WWF, σύμφωνα με τα οποία ο παγκόσμιος πληθυσμός της άγριας ζωής τείνει να μειωθεί κατά δύο τρίτα μέχρι το 2020, ενώ η φυσική γη υπολογίζεται ότι χάνεται με παγκόσμιο ρυθμό κατά 38% από το 1970.
Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση «Ζωντανός Πλανήτης 2016» που δημοσιεύεται κάθε δυο χρόνια από το WWF, η άγρια ζωή είναι πιθανό να καταρρεύσει κατά 67% εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων μέχρι το τέλος της δεκαετίας που διανύουμε.
Η έκθεση αποδεικνύει ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της Γης οι άνθρωποι «καταπονούν» τον πλανήτη και υπογραμμίζει τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο παραγωγής τροφής και ενέργειας. «Οι εκθέσεις "Ζωντανός Πλανήτης" είναι ένα οικολογικό τεστ κοπώσεως που δείχνει τις αρρυθμίες και τα εμφράγματα που προκαλεί η αδιαφορία για την υγεία του πλανήτη. Από αυτό το "τσεκ απ" και πέρα, η πορεία του πλανήτη εξαρτάται από πολιτικές κυρίως αποφάσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά η Θεοδότα Ναντσου, επικεφαλής περιβαλλοντικής πολιτικής του WWF Ελλάς.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο παγκόσμιος πληθυσμός των ψαριών, πουλιών, θηλαστικών, αμφιβίων και ερπετών έχει ήδη μειωθεί κατά 58% μεταξύ 1970 και 2012.

Όπως επισημαίνεται ωστόσο, το 2020 είναι επίσης μια πολλά υποσχόμενη χρονιά: οι δεσμεύσεις με βάση τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή θα τεθούν σε εφαρμογή, και θα ξεκινήσει η εφαρμογή των πρώτων περιβαλλοντικών δράσεων υπό το πρίσμα της Ατζέντας 2030 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία θέτει υπό ισότιμη πολιτική μοίρα τις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες. Εάν οι συμφωνίες αυτές εφαρμοστούν, και ταυτόχρονα επιτευχθούν οι παγκόσμιοι στόχοι διατήρησης της βιοποικιλότητας μέχρι το 2020, θα είναι δυνατή η αναμόρφωση των ενεργειακών και διατροφικών συστημάτων, ώστε να προστατευθεί η ζωή στη Γη.
«Η άγρια ζωή εξαφανίζεται με πρωτοφανή ρυθμό, στο χρονικό περιθώριο της δικής μας γενιάς», δήλωσε ο Marco Lambertini, γενικός διευθυντής του διεθνούς WWF. «Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τα υπέροχα είδη που όλοι αγαπάμε. Η βιοποικιλότητα αποτελεί το θεμέλιο της υγείας των δασών, των ποταμών κα των θαλασσών μας. Εάν εξαφανιστούν τα είδη, τα οικοσυστήματα αυτά θα καταρρεύσουν μαζί με τον καθαρό αέρα, το νερό, τα τρόφιμα και τα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες που μας παρέχουν», τονίζει. Και προσθέτει: «Έχουμε τα εργαλεία για να διορθώσουμε αυτό το πρόβλημα και θα πρέπει να αρχίσουμε να τα χρησιμοποιούμε τώρα, αν θέλουμε σοβαρά να διατηρήσουμε έναν ζωντανό πλανήτη για τη δική μας επιβίωση και ευημερία».

Όσον αφορά την Ελλάδα, η κ. Νάντσου επισημαίνει: «Στην Ελλάδα της κρίσης βλέπουμε πως αντί να μαθαίνουμε από τα λάθη του χθες, ανοίγουμε μεγαλύτερες πληγές για το μέλλον: στην παγκόσμια πρόκληση για απεξάρτηση από τον άνθρακα, απαντάμε με νέες ρυπογόνες και πανάκριβες λιγνιτικές μονάδες. Στον αγώνα για προστασία πολύτιμης φυσικής γης που χάνεται με παγκόσμιο ρυθμό 38% από το 1970, η Ελλάδα απαντάει με νομιμοποιήσεις παράνομης καταστροφής δασικών και παράκτιων εκτάσεων. Είναι επιτέλους καιρός να δούμε ότι η μόνη λύση για την κρίση, περνάει μέσα από τον σεβασμό στη φύση και στα όρια του πλανήτη».
Αναλυτικότερα, η έκθεση του WWF χρησιμοποιεί το Planet Index Living, που παρέχεται από τη Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου (ZSL), προκειμένου να παρακολουθεί τις τάσεις στους πληθυσμούς της άγριας ζωής. Ο δείκτης καταγράφει τις αλλαγές που σημειώνονται στους πληθυσμούς της άγριας ζωής, και δεν αναφέρεται σε απόλυτους αριθμούς ειδών ζώων και φυτών που έχουν χαθεί ή διατηρηθεί.

«Η ανθρώπινη συμπεριφορά συνεχίζει να οδηγεί σε μείωση των πληθυσμών της άγριας ζωής σε παγκόσμιο επίπεδο, με ιδιαίτερη επίπτωση στα ενδιαιτήματα του γλυκού νερού. Είναι σημαντικό, ωστόσο, ότι αναφέρονται μειώσεις και όχι εξαφανίσεις - και αυτό θα πρέπει να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συγκέντρωση των προσπαθειών στην προώθηση της ανάκτησης αυτών των πληθυσμών», δήλωσε ο καθηγητής Ken Norris, Διευθυντής Επιστημών στο ZSL.
Οι κορυφαίες απειλές για τα είδη που προσδιορίζονται στην έκθεση συνδέονται άμεσα με τις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας των ενδιαιτημάτων, την υποβάθμιση και την υπερεκμετάλλευση της άγριας ζωής.
Τα ευρήματα της έκθεσης αποδεικνύουν ότι ο πλανήτης εισέρχεται σε εντελώς αχαρτογράφητα ύδατα για πρώτη φορά στην ιστορία του, όπου η ανθρωπότητα διαμορφώνει τις αλλαγές στη Γη, με πιθανή μία έκτη μαζική εξαφάνιση ειδών.
Οι ερευνητές ήδη αποκαλούν τη συγκεκριμένη περίοδο Ανθρωπόκαινο. Αντιλαμβανόμενοι τον τρόπο που κινούμαστε σε αυτή τη νέα εποχή, μας δίνεται η δυνατότητα να προσδιορίσουμε τις λύσεις για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων από τα οποία εξαρτόμαστε.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο τρόπος της παραγωγής τροφίμων προκειμένου να καλυφθούν οι σύνθετες απαιτήσεις του αυξανόμενου ανθρώπινου πληθυσμού, οδηγεί την κούρσα στην καταστροφή των οικοτόπων, καθώς επίσης και στην υπερεκμετάλλευση της άγριας ζωής. Προς το παρόν, η γεωργία καταλαμβάνει περίπου το ένα τρίτο των χερσαίων εκτάσεων παγκοσμίως και ευθύνεται για περίπου το 70% της χρήσης νερού.
Η έκθεση παρουσιάζει λύσεις για την προώθηση μεταρρυθμίσεων στον τρόπο που παράγουμε και καταναλώνουμε τρόφιμα προκειμένου να βοηθήσει στη διασφάλιση της καλής διατροφής του παγκόσμιου πληθυσμού με βιώσιμο τρόπο. Επίσης, επικεντρώνεται στις θεμελιώδεις αλλαγές που απαιτούνται σε παγκόσμιο επίπεδο στα συστήματα ενέργειας και τη χρηματοδότηση τους για την κάλυψη των βιώσιμων αναγκών των μελλοντικών γενεών.
H έκθεση, μεταξύ άλλων, αναδεικνύει και κάποια στοιχεία της έρευνας από το Παγκόσμιο Δίκτυο Αποτυπώματος (Global Footprint Network) που δείχνουν ότι ενώ έχουμε μόνο μια Γη, η ανθρωπότητα σήμερα χρησιμοποιεί πόρους αντιστοίχους με αυτούς 1,6 πλανητών για να παρέχονται τα αγαθά και οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο.
«Όπως και αν γίνει η πρόσθεση, τα μαθηματικά δεν φαίνονται καλά. Όσο περισσότερο συνεχίζουμε να υπερβαίνουμε τα όρια της Γης, τόση μεγαλύτερη ζημιά κάνουμε στο δικό μας μέλλον», δήλωσε ο κ. Lambertini. «Βρισκόμαστε σε μια αποφασιστική στιγμή, όπου μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τις λύσεις για να στραφούν τα συστήματα των τροφίμων, της ενέργειας και των οικονομιών μας σε μια πιο βιώσιμη κατεύθυνση», ανέφερε.
Επιπλέον, η έκθεση του WWF καταδεικνύει την ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου που παράγουμε, καταναλώνουμε, τον τρόπο που μετράμε την επιτυχία, καθώς επίσης και την αξία του φυσικού περιβάλλοντος.
Όπως υπογραμμίζεται, η επαρκής προστασία του περιβάλλοντος παράλληλα με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη απαιτεί μια επείγουσα συστημική αλλαγή από τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις, προκειμένου να περάσουμε από μια κοντόφθαλμη σε μια οραματική προσέγγιση που θα λαμβάνει υπόψη την αξία των μελλοντικών γενεών.

Η έκθεση δίνει έμφαση επίσης στη θετική δυναμική που χτίζεται από τις πρόσφατες παγκόσμιες συμφωνίες για την κλιματική αλλαγή και την βιώσιμη ανάπτυξη. Ειδικότερα, η έκθεση αναγνωρίζει την Ατζέντα 2030 για την βιώσιμη ανάπτυξη ως βασικό οδηγό για τη λήψη αποφάσεων που μπορεί να διασφαλίσει ότι το περιβάλλον αποτιμάται εξίσου με τα οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα.
«Ένα ισχυρό φυσικό περιβάλλον είναι το κλειδί για τη νίκη κατά της φτώχειας, τη βελτίωση της υγείας και την ανάπτυξη ενός δίκαιου μέλλοντος ευημερίας. Έχουμε αποδείξει ότι ξέρουμε τι χρειάζεται για να χτιστεί ένας ανθεκτικός πλανήτης για τις μελλοντικές γενιές. Εμείς απλά πρέπει να ενεργοποιηθούμε επάνω σε αυτή τη γνώση», κατέληξε ο κ. Lambertini.

Το διαβάσαμε στο ποντίκι.gr