Τρίτη 21 Ιουλίου 2015

Αναζητώντας εξωγήινη ζωή σε 100 γαλαξίες με 100 εκατ. δολάρια


«Σ' ένα απέραντο σύμπαν, θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη ζωής»: ο διάσημος Βρετανός αστροφυσικός Στίβεν Χόκινγκ εγκαινίασε σήμερα από το Λονδίνο ένα φιλόδοξο πρόγραμμα με στόχο να παρατηρήσει τις εσχατιές του σύμπαντος, αναζητώντας εξωγήινη, ευφυή ζωή.
Το 10ετές πρόγραμματα που τιτλοφορείται Breakthrough Listen θα στηριχθεί από τον Ρώσο φυσικό και πολυεκατομμυριούχο επιχειρηματία Γιούρι Μίλνερ με το ποσό των 100 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 92 εκατομμύρια ευρώ). Παρουσιάζεται ως το πιο φιλόδοξο εγχείρημα που έχει γίνει μέχρι σήμερα για να εντοπιστεί κάποιο ίχνος «ευφυούς ζωής» στο σύμπαν.
«Σε ένα απέραντο σύμπαν, θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη ζωής. Ίσως σε κάποιο σημείο του σύμπαντος μια έξυπνη ζωή μας παρακολουθεί. Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχει κανένα μεγαλύτερο ερώτημα. Ήρθε ο καιρός να βρούμε την απάντηση, να αναζητήσουμε ζωή πέρα από τη Γη. Πρέπει να μάθουμε» είπε ο Χόκινγκ εγκαινιάζοντας το πρόγραμμα σήμερα στη Βασιλική Εταιρεία Επιστημών του Λονδίνου.
Στο πλαίσιο του προγράμματος θα χρησιμοποιηθούν κάποια από τα μεγαλύτερα ραδιοτηλεσκόπια του κόσμου για να αναζητήσουν χαρακτηριστικά ραδιοσήματα που θα μπορούσαν να σημαίνουν την ύπαρξη ζωής στο σύμπαν. Οι αστρονόμοι που μετέχουν στο πρόγραμμα θα παρακολουθούν ραδιοσυχνότητες από εκατομμύρια αστρικά συστήματα που βρίσκονται κοντά στη Γη και από τους 100 πλησιέστερους γαλαξίες. Προς το παρόν πάντως δεν σχεδιάζουν κάποια «αμφίδρομη» επικοινωνία αφού δεν πρόκειται να στείλουν σήματα στο διάστημα.
Ο Χόκινγκ επισήμανε ότι φαίνεται πολύ πιθανόν να υπάρχει κάποια απλή μορφή ζωής στο σύμπαν, όμως η ύπαρξη «ευφυών» όντων είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα και η ανθρωπότητα θα πρέπει να σκεφθεί πολύ σοβαρά πώς θα μπορούσε να γίνει μια επαφή με αυτά.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Παρασκευή 17 Ιουλίου 2015

Τι λέει Ελληνίδα αστροφυσικός για τους εξωγήινους

Η εύρεση ιχνών κάποιας μορφής ζωής εκτός της Γης θα πάρει πολύ ακόμη χρόνο, δηλώνει η διακεκριμένη Ελληνίδα αστροφυσικός και πλανητολόγος του Αστεροσκοπείου Μεντόν του Παρισιού, Αθηνά Κουστένη, η οποία πάντως δεν αποκλείει σημαντικές μελλοντικές ανακαλύψεις στους δορυφόρους του Δία και του Κρόνου.

Παράλληλα, όμως, προειδοποιεί ότι, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η Γη κινδυνεύει να καταντήσει κάποτε ακατάλληλη για ζωή, σαν την Αφροδίτη και τον Τιτάνα.

«Εγώ πιστεύω ότι η εξερεύνηση του διαστήματος είναι στις αρχές της και ότι θα χρειαστούμε πολύ χρόνο ακόμα μέχρις ότου φτάσουμε σε ενδείξεις ή αποδείξεις ζωής» δήλωσε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο η κ. Κουστένη σχετικά με τα όσα υποστήριξε προ μηνός η επικεφαλής επιστήμων της NASΑ, Έλεν Στόφαν, ότι έως το 2025 θα έχουν βρεθεί ενδείξεις εξωγήινης ζωής και σε 20-30 χρόνια οριστικές αποδείξεις.

Και συνέχισε «Για την αναζήτηση ζωής, είμαστε προς το παρόν «εγκλωβισμένοι», για λόγους τεχνολογικούς, στην εξερεύνηση μέσα στο ηλιακό μας σύστημα, αλλά μπορεί και στο διάστημα εκτός του πλανητικού μας συστήματος, να υπάρχουν «βιώσιμες» συνθήκες σε κάποιους από τους λεγόμενους εξωπλανήτες. Σε αυτήν την περίπτωση όμως, δεν μπορούμε να κάνουμε επιτόπου ανίχνευση ούτε τώρα ούτε στο κοντινό μέλλον, γιατί οι αποστάσεις είναι τεράστιες, ξεπερνούν την φαντασία και δεν επιτρέπουν διαστημικές αποστολές, που είναι ο μόνος τρόπος για να έχουμε οριστικές αποδείξεις».

«Οπότε, όχι μόνο δεν μπορώ να αναφερθώ σε μία ημερομηνία για πιθανή εύρεση εξωγήινης ζωής, αλλά και δεν βλέπω καν προς το παρόν πώς μπορεί κανείς, είτε επιστήμων είτε όχι, να φανταστεί τον τρόπο για να πλησιάσουμε σε ένα συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη ή όχι ζωής έξω από το πλανητικό σύστημα» κατέληξε.

Η Αθηνά Κουστένη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961 και το 1980 πήγε για σπουδές στο Παρίσι, όπου το 1989 έλαβε διδακτορικό στην αστροφυσική από το Πανεπιστήμιο 7 «Π. & Μ.Κιουρί». Σήμερα είναι διευθύντρια ερευνών, πρώτης τάξης, στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας, CNRS, και στο Αστεροσκοπείο του Παρισιού.

Έχει κατ” επανάληψη συνεργασθεί ερευνητικά και συμβουλευτικά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, ESA, και την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία, NASA. Η έρευνά της, που ξεκίνησε με τον Τιτάνα και την ενεργή συμμετοχή της στη διαστημική αποστολή Cassini/Huygens, εστιάζεται στις ατμόσφαιρες και επιφάνειες των πλανητών και δορυφόρων του ηλιακού μας συστήματος, ιδίως όσων έχουν αστροβιολογικό ενδιαφέρον λόγω πιθανής ύπαρξης ζωής.

Έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή βραβεία, ενώ, μεταξύ άλλων, είναι η νέα πρόεδρος, 2015-2017, της διαστημικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επιστημών και πρόεδρος, 2011-2015, της Διεθνούς Επιτροπής για την Ατμόσφαιρα και την Μετεωρολογία.

Πέτρα με μικροτσίπ προβληματίζει τους Ρώσους επιστήμονες

Λογικό είναι όταν βρίσκουμε αρχαίο αντικείμενα να νοιώθουμε δέος και θαυμασμό. Τι γίνεται όμως όταν αυτά ανατρέπουν την ιστορία που ξέρουμε;

Κάπως έτσι νοιώθουν οι επιστήμονες στο Labinsk της Ρωσία, όταν βρήκαν μια “πέτρα” – χρονολογημένη στα 225 εκατομμύρια χρόνια πριν- όπου πάνω της είναι προσαρτημένος ένας μηχανισμός υψηλής τεχνολογίας, κάτι σαν το δικό μας μικροτσίπ.

Και κάπου εδώ αρχίζουν οι ερωτήσεις…

Υπάρχει μια πιθανότητα αυτό το αντικείμενο να προέρχεται από τα ερείπια της αρχαίας τεχνολογίας εκεί;

Τεχνολογίας που ανήκε σε ένα ιδιαίτερα προηγμένο πολιτισμό που κατοικούσε τη Γη πριν εκατομμύρια χρόνια;
Ή υπάρχει μια πιθανότητα ότι αυτό το τεχνούργημα να μην κατάγεται από τη Γη, αλλά από έναν άλλο πλανήτη, που πιθανόν να ανήκει σε μια εξωγήινη φυλή;

Και η σημαντικότερη ερώτηση… Οι Ρώσοι κατάφεραν να αντλήσουν δεδομένα και εάν το κατάφεραν τι βρήκαν;

«Κρας τεστ» της Γενικής Σχετικότητας με τη μελέτη της μαύρης τρύπας του Γαλαξία μας

Ακόμη περισσότερα ραδιοτηλεσκόπια προστέθηκαν πρόσφατα στο δίκτυο Event Horizon Telescope (EHT), ένα «εικονικό» υπερ-τηλεσκόπιο που αξιοποιεί πλέον τις κεραίες από εννιά αστρονομικά όργανα σε όλο τον πλανήτη.

Έτσι, το EHT θα μπορέσει να μελετήσει ταχύτερα και πιο εξονυχιστικά τη μαύρη τρύπα που βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας, με έναν από τους βασικούς στόχους να ελεγχθεί κατά πόσο η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και στα εξαιρετικά ισχυρά βαρυτικά πεδία.

Αν και στα 100 χρόνια «ζωής» της η Γενική Σχετικότητα έχει επιβεβαιωθεί από πολλές αστρονομικές παρατηρήσεις, μία από τις πιο κρίσιμες ετυμηγορίες για τον τρόπο με τον οποίο περιγράφει τη βαρύτητα θα προέλθει από τις ακραίες συνθήκες στη «γειτονιά» μιας μαύρης τρύπας. Έτσι, το EHT δημιουργεί ένα νέο «παράθυρο» για τον έλεγχο της θεωρίας του Αϊνστάιν, ανοίγοντας μάλιστα τον δρόμο για μοντέλα της φυσικής που θα την υπερβαίνουν, σε περίπτωση που τα δεδομένα που θα προκύψουν αντιβαίνουν με τις προβλέψεις της.

Με βάση τις μετρήσεις που έχει συγκεντρώσει ήδη το εικονικό υπερ-τηλεσκόπιο, και όσες θα συλλέξει από εδώ και στο εξής αξιοποιώντας ακόμη περισσότερα αστρονομικά όργανα, οι επικεφαλής του ΕΗΤ εκτιμούν πως το αργότερο μέσα σε έναν χρόνο θα έχουν συνθέσει την πρώτη εικόνα του Τοξότη Α*, της μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας. Στόχος των επιστημόνων είναι να «ακτινογραφήσουν» τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας, δηλαδή τον χώρο γύρω της όπου οτιδήποτε εισέλθει σε αυτόν (ακόμη και το φως) δεν μπορεί να ξεφύγει από το πανίσχυρο βαρυτικό πεδίο.

«Για τη μελέτη ισχυρών βαρυτικών πεδίων, οι δύο δυνατότητες που υπάρχουν είναι η μελέτη δομών σε κοσμολογική κλίμακα ή οι περιοχές γύρω από ουράνια σώματα με εξαιρετικά μεγάλη συγκέντρωση μάζας, όπως οι μελανές οπές», ανάφερε σε πρόσφατο συνέδριο ο Άβερι Μπρόντερικ, θεωρητικός αστροφυσικός στο πανεπιστήμιο του Βατερλό στον Καναδά και μέλος της επιστημονικής ομάδας του ΕΗΤ.

Σύμφωνα με τον Μπρόντερικ, χάρις στα νέα όργανα που εντάχθηκαν στο EHT, το εικονικό τηλεσκόπιο θα αποκτήσει διακριτική ικανότητα αρκετά για να χαρτογραφήσει στον ορίζοντα γεγονότων του Τοξότη Α*. Κάτι που, εκτός από τον έλεγχο της Γενικής Σχετικότητας, θα επιτρέψει στους επιστήμονες να αποκτήσουν καλύτερη εικόνα και για την εξέλιξη όσων γαλαξιών «φιλοξενούν» μια μαύρη τρύπα στο κέντρο τους.

Εκτός από τον ορίζοντα γεγονότων, το EHT θα επιτρέψει επίσης την καλύτερη μελέτη του δίσκου συσσώρευσης, ενός δίσκου από αέρια που σύμφωνα με τις θεωρητικές προβλέψεις περιβάλλει κάθε μαύρη τρύπα και από τον οποίο προέρχεται η ύλη που αυτή «καταπίνει», μπαίνοντας στον χώρο του ορίζοντα γεγονότων.

Έτσι, το υπερ-τηλεσκόπιο όχι μόνο θα ελέγξει κατά πόσο υπάρχει ένας τέτοιος δίσκος συσσώρευσης γύρω από τον Τοξότη Α*, αλλά και θα συμπεράνει τη μορφολογία του.