Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2014

Μυστηριώδης ευθυγράμμιση των γαλαξιών στον ιστό του Σύμπαντος

Κοσμικό μυστήριο: Οι μαύρες τρύπες που κρύβονται στα κέντρα μακρινών γαλαξιών περιέργως τείνουν να έχουν παράλληλους άξονες περιστροφής, ευθυγραμμισμένους με τις μεγαλύτερες δομές του Σύμπαντος.

Η ανακάλυψη υποδηλώνει «ότι κάποιο συστατικό λείπει από τα σημερινά μοντέλα για το Σύμπαν» λένε οι Ευρωπαίοι ερευνητές που υπογράφουν τη μελέτη στην επιθεώρηση Astronomy & Astrophysics.

Χρησιμοποιώντας το «Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο» (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, οι ερευνητές εξέτασαν 93 κβάζαρ.

Τα κβάζαρ είναι εξαιρετικά φωτεινοί γαλαξίες με δραστήριες μαύρες τρύπες στο κέντρο τους. Το υλικό που περιδινίζεται γύρω από τη μαύρη τρύπα θερμαίνεται και εκπέμπει πίδακες ακτινοβολίας πριν χαθεί για πάντα μέσα στο τέρας. Η ακτινοβολία είναι απίστευτα έντονη, πιο έντονη από τη λάμψη όλων των άστρων του γαλαξία μαζί.

Τα δεκάδες κβάζαρ που εξετάζει η μελέτη είναι διασκορπισμένα σε μια έκταση δισεκατομμυρίων ετών φωτός, την οποία βλέπουν οι αστρονόμοι όπως ήταν όταν το Σύμπαν είχε το ένα τρίτο της σημερινής του ηλικίας.

Οι άξονες περιστροφής των κβάζαρ δεν μπορεί να γίνει άμεσα ορατός, ωστόσο οι ερευνητές κατάφεραν να υπολογίσουν τους προσανατολισμούς τους με έμμεσες μεθόδους που καταγράφουν τη γωνία πόλωσης του φωτός.

«Το πρώτο περίεργο που παρατηρήσαμε είναι ότι οι άξονες περιστροφής ορισμένων κβάζαρ ήταν ευθυγραμμισμένοι μεταξύ τους, παρόλο που τα κβάζαρ αυτά απέχουν μεταξύ τους δισεκατομμύρια έτη φωτός» αναφέρει ο Ντέιμιεν Χουτσεμέκερς του Πανεπιστημίου της Λιέγης στο Βέλγιο.

Στο επόμενο στάδιο, οι αστρονόμοι εξέτασαν το εάν οι άξονες περιστροφής είναι ευθυγραμμισμένοι όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και με τον λεγόμενο κοσμικό ιστό, την αδρή υφή του Σύμπαντος.
 Δείτε τη συνέχεια του άρθρου

Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2014

Μυστηριώδης λάμψη: Τι εξερράγη (πάλι) πάνω από τη Ρωσία; (Video)

Τι εξερράγη (πάλι) πάνω από τη Ρωσία;
Στιγμιότυπο από βίντεο με τη μυστηριώδη λάμψη να φωτίζει το νυχτερινό ουρανό
Ενδιαφέρον και ερωτήματα προκαλούν ερασιτεχνικά βίντεο που είδαν το φως της δημοσιότητας και τα οποία δείχνουν μία μυστηριώδη λάμψη να φωτίζει τον ουρανό της Ρωσίας, το βράδυ της 14ης Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με δηλώσεις αρμοδίων σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης, στην περιοχή δεν σημειώθηκε κάποιο ατύχημα, ούτε βρίσκονταν σε εξέλιξη κάποια στρατιωτική άσκηση. Οι υποψίες στρέφονται επομένως στην πτώση κάποιου μετεώρου.
Υπενθυμίζεται ότι το Φεβρουάριο του 2013 ένας διαστημικός βράχος με διάμετρο περίπου 18 μέτρων και βάρος γύρω στους 10.000 τόνους, εξερράγη πάνω από το Τσελιαμπίνσκ της Ρωσίας προκαλώντας τον τραυματισμό τουλάχιστον 1.000 ανθρώπων.
 Τουλάχιστον τρία βίντεο έχουν συλλάβει μία κιτρινο-κόκκινη λάμψη να φωτίζει για μερικά δευτερόλεπτα το συννεφιασμένο νυχτερινό ουρανό, πάνω από την περιοχή του Σβερντλόφσκ, περίπου 1.500 χλμ. ανατολικά της Μόσχας.
Το μετέωρο του Τσελιαμπίνσκ, όπως έγινε γνωστό, ήταν o πρωταγωνιστής της ισχυρότερης καταγεγραμμένης έκρηξης μετεωροειδούς στον πλανήτη μετά τη μυστηριώδη έκρηξη της Τουνγκούσκα στη Σιβηρία το 1908.
Δείτε Video

 

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2014

«Σταθεροποιήθηκε» το Philae, στη δημοσιότητα η πρώτη εικόνα του κομήτη

«Σταθεροποιήθηκε» το Philae, στη δημοσιότητα η πρώτη εικόνα του κομήτη
H πρώτη εικόνα που μετέδωσε το Philae από την επιφάνεια του κομήτη   (Φωτογραφία:  ESA )
Ντάρμσταντ, Γερμανία
Το ρομπότ παραλίγο να χαθεί στο Διάστημα: Η συσκευή Philae απέτυχε να αγκιστρωθεί σωστά στην επιφάνεια του κομήτη 67P και αναπήδησε σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων. Τώρα, όμως, δείχνει να έχει σταθεροποιηθεί, ανακοίνωσε το πρωί της Πέμπτης η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA.

Στη δημοσιότητα δόθηκε λίγο αργότερα η πρώτη εικόνα από το Philae, γεμάτη δραματικές σκιές, η οποία επιβεβαιώνει ότι το ρομπότ παραμένει στην επιφάνεια. Δείτε την σε πλήρη ανάλυση.
Οι αισθητήρες έδειξαν ότι το ρομπότ, το οποίο έχει μέγεθος πλυντηρίου και βάρος 110 κιλά, βυθίστηκε αρχικά σε βάθος 4 εκατοστών μέσα σε ένα μαλακό υλικό. Αυτό είναι αναμενόμενο, για ένα σώμα που αποτελείται από πάγο, σκόνη και βράχια. 

Όμως το Philae άρχισε σύντομα να περιστρέφεται, ανακοίνωσε η ESA αργά την Τετάρτη, Ακινητοποιήθηκε ξανά έπειτα από δύο ώρες και μετά ξανάρχισε να κινείται για ακόμα δέκα λεπτά.

Οι μηχανικοί της αποστολής εκτιμούν τώρα ότι το ρομπότ αναπήδησε τουλάχιστον δύο φορές, πιθανώς σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων από το σημείο της ιστορικής προσεδάφισης το απόγευμα της Τετάρτης.

Το γεγονός ότι η συσκευή δεν αγκιστρώθηκε σωστά ίσως δημιουργεί κίνδυνο απογείωσης σε περίπτωση χρήσης ενός τρυπανιού για τη συλλογή δειγμάτων, είπε ο Στεφάν Ούλαμεκ, υπεύθυνος της αποστολής.


Το Philae απέτυχε να ενεργοποιήσει δύο άγκιστρα για να σταθεροποιηθεί στην επιφάνεια (ESA)

Ο κομήτης 67P/Churyumov–Gerasimenko είναι σχετικά μικρός, σε μέγεθος βουνού, οπότε η βαρύτητά του είναι πολύ ασθενής -θα μπορούσε κανείς να εκτοξευτεί στο άπειρο με ένα απλό άλμα.

Το πρώτο πρόβλημα στο Philae ήταν η αποτυχία ενός προωστήρα που υπάρχει στο πίσω μέρος του. Επρόκειτο να ενεργοποιηθεί με την προσεδάφιση, πιέζοντας το ρομπότ προς τα κάτω, μέχρι αυτό να προλάβει αγκιστρωθεί στην επιφάνεια με τρεις βίδες και δύο καμάκια. Τα δύο καμάκια όμως δεν λειτούργησαν.

Η ESA ανέφερε ακόμα ότι την Τετάρτη παρουσιάστηκαν «διακυμάνσεις» στις ραδιοεπικοινωνίες, οι οποίες όμως ίσως έχουν σχέση με την τρέχουσα θέση του κομήτη, χαμηλά στον ουρανό της Γης, κοντά στον ορίζοντα.

Το Philae δεν επικοινωνεί απευθείας με τη Γη αλλά χρησιμοποιεί το μητρικό σκάφος Rosetta ως αναμεταδότη.

Η επικοινωνία ήταν προγραμματισμένο να διακοπεί το βράδυ της Τετάρτης και να ανακτηθεί το πρωί της Πέμπτης.

Η μετάδοση των εικόνων από το ρομπότ έχει αρχίσει.

Τo Rosetta βρίσκεται τώρα σε απόσταση μερικών δεκάδων χιλιομέτρων από το Philae, θα προσπαθήσει όμως να το φωτογραφήσει και να αποκαλύψει την ακριβή θέση του.

Βαγγέλης Πρατικάκης
Newsroom ΔΟΛ