Ηφαιστειακός θάνατος Τι προκάλεσε τη μαζική εξαφάνιση που άνοιξε το δρόμο στους δεινόσαυρους

Στρώματα στερεοποιημένης λάβας από τις εκρήξεις, όπως αυτός ο κόκκινος βασάλτης, εντοπίζονται σήμερα σε τέσσερις ηπείρους (Πανεπιστήμιο της Κολούμπια) 

Ουάσινγκτον

Πριν από περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια, στα τέλη της Τριαδικής Περιόδου, οι μισοί οργανισμοί της Γης εξαφανίστηκαν απότομα σε μια μυστηριώδη καταστροφή, η οποία άνοιξε το δρόμο για το βασίλειο των δεινοσαύρων. Νέα μελέτη, βασισμένη σε ακριβείς τεχνικές ραδιοχρονολόγησης πετρωμάτων, συνηγορεί τώρα στη θεωρία ότι η μαζική εξαφάνιση προκλήθηκε από τερατώδεις ηφαιστειακές εκρήξεις.

Η θεωρία των ηφαιστειακών εκρήξεων έχει τεθεί στο τραπέζι εδώ και χρόνια. Μέχρι σήμερα, όμως, κανείς δεν ήταν βέβαιος ότι αυτές οι βίαιες εκροές λάβας συνέβησαν πριν αρχίσει να εξαφανίζεται μαζικά η ζωή στη Γη.

Η νέα έρευνα, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό Science, χρονολογεί την πρώτη φάση των εκρήξεων στα 201,56 εκατομμύρια χρόνια, όταν ξεκίνησε η μαζική εξαφάνιση. Επιπλέον, κάτω από τα στερεοποιημένα ηφαιστειακά πετρώματα, οι ερευνητές εντόπισαν απολιθωμένους κόκκους γύρης και διάφορους σπόρους, ένδειξη ότι το οικοσύστημα παρέμειναν άθικτα πριν από την εκροή λάβας.

Οι εκρήξεις που γέννησαν τον Ατλαντικό

Οι εκροές λάβας που ενδέχεται να κρύβονται πίσω από το επεισόδιο της Τριαδικής εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να καλύψουν μια περιοχή λίγο μικρότερη από την Αυστραλία. Συνέβησαν όταν όλη η ξηρά της Γης ήταν συγκεντρωμένη σε μια υπερήπειρο. Σήμερα, η στερεοποιημένη λάβα, μια μορφή βασάλτη, απαντάται σε τέσσερις ηπείρους.

Οι αμερικανοί ερευνητές που υπογράφουν τη νέα μελέτη κατάφεραν να χρονολογήσουν με πρωτοφανή ακρίβεια τέσσερις επιμέρους ηφαιστειακές εξάρσεις, εξετάζοντας το ρυθμό διάσπασης ισοτόπων του ουρανίου σε άτομα μολύβδου.

Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι η πρώτη φάση ξεκίνησε στην περιοχή του σημερινού Μαρόκου, επεκτάθηκε στις ανατολικές ακτές της σημερινής Αμερικής, και διήρκεσε μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Νέες ηφαιστειακές εξάρσεις ακολούθησαν 60.000 χρόνια, 270.000 χρόνια και 620.000 χρόνια μετά το πρώτο αυτό επεισόδιο, δημιουργώντας τελικά ένα ρήγμα που μεγάλωσε και σχημάτισε τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Η χρονολόγηση συνηγορεί στη θεωρία της ηφαιστειακής δραστηριότητας, δεν αρκεί όμως για να αποδείξει ότι ο παράγοντας αυτός ήταν η αιτία, ή η μόνη αιτία, της μαζικής εξαφάνισης -έχουν εξάλλου προταθεί κι άλλες εξηγήσεις, όπως κάποια απότομη κλιματική αλλαγή.

Πρακτικά, όμως, ίσως είναι αδύνατο να υπάρξουν ποτέ αποδείξεις. Η νέα μελέτη ενισχύει τις υποψίες ότι οι ηφαιστειακές εκρήξεις έκρυψαν το φως του ήλιου και προκάλεσαν πολυετείς χειμώνες. Στη συνέχεια ο πλανήτης δεν αποκλείεται να πέρασε σε μια φάση φονικής θέρμανσης λόγω της αύξησης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, το οποίο θα μπορούσε επιπλέον να αυξήσει επικίνδυνα την οξύτητα των ωκεανών.

Το επεισόδιο της Τριαδικής ήταν το τέταρτο από τα πέντε γνωστά κύματα μαζικής εξαφάνισης ειδών. Το πέμπτο κύμα εξαφάνισε τους δεινόσαυρους πριν από 65 εκατ. χρόνια και άνοιξε το δρόμο για την κυριαρχία των θηλαστικών.

Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν μάλιστα ότι ο πλανήτης διανύει σήμερα ένα έκτο επεισόδιο μαζικής εξαφάνισης, για το οποίο υπαίτιος δεν μπορεί παρά να είναι ο άνθρωπος.

Newsroom ΔΟΛ

Απίστευτο: Οι σεισμοί μετατρέπουν το νερό σε χρυσό!

Ακούγεται κάπως απίστευτο, αλλά μια νέα αυστραλιανή επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι οι σεισμοί, εκτός από την καταστροφική, έχουν και μια -κυριολεκτικά- πολύτιμη πλευρά, καθώς διαθέτουν το άγγιγμα του Μίδα! Το καυτό υπόγειο νερό που κυλά μέσα από τα ρήγματα στον φλοιό της Γης, εξατμίζεται σχεδόν αυτόματα στη διάρκεια ενός σεισμού, αφήνοντας πίσω του εναποθέσεις χρυσού.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να συμβεί ακόμα και με ασθενείς σεισμούς, μεγέθους μικρότερου των τεσσάρων βαθμών. Μάλιστα, επειδή αυτοί οι μικροσεισμοί είναι συχνοί, αν και συνήθως περνάνε απαρατήρητοι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πιθανότατα αποτελούν έναν από τους κυριότερους μηχανισμούς για τη δημιουργία κοιτασμάτων χρυσού, παράλληλα με άλλες γεωλογικές διαδικασίες όπως τα ηφαίστεια, τα οποία επίσης παίζουν ρόλο-κλειδί στη δημιουργία του πολύτιμου μετάλλου, μέσω όμως ενός διαφορετικού μηχανισμού. Εκτιμάται ότι πάνω από το 80% του χρυσού στο υπέδαφος της Γης έχει δημιουργηθεί από το νερό χάρη στους σεισμούς εν ριπή οφθαλμού, ενώ ένα 10% έχει σχηματιστεί κάτω από τα ηφαίστεια.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γεωχημικό Ρίτσαρντ Χένλεϊ του Αυστραλιανού Εθνικού Πανεπιστημίου στην Καμπέρα και τον γεωφυσικό-σεισμολόγο Ντιον Γουίδερλι του πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ στο Μπρισμπέιν, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωπιστημών "Nature Geoscience", σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, το "Science" και το "New Scientist".
Το νερό, που συχνά τρυπώνει ανάμεσα στα ρήγματα των υπόγειων πετρωμάτων σε μεγάλα βάθη πολλών χιλιομέτρων, όπου υπάρχουν ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης, μεταφέρει στο εσωτερικό του διαλυμένες μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, πυριτίας (από όπου προέρχεται ο χαλαζίας), αλλά και άλλων στοιχείων με μεγαλύτερη αξία, όπως σωματίδια χρυσού.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, όταν «χτυπάει» ο σεισμός, προκαλεί μια απότομη και μεγάλη πτώση της πίεσης (έως 3.000 φορές) και σχεδόν αυτομάτως, ίσως ακόμα και μέσα σε δέκατα του δευτερολέπτου, εξατμίζεται το νερό στα ρήγματα, το οποίο είχε θερμοκρασία γύρω στους 400 βαθμούς Κελσίου. Δημιουργούνται έτσι ατμοί και, παράλληλα, εξωθούνται τα σωματίδια χαλαζία και χρυσού να εναποτεθούν στις γειτονικές επιφάνειες των πετρωμάτων.
Οι επιστήμονες εδώ και καιρό υποπτεύονταν ότι η απότομη μεταβολή της πίεσης λόγω του σεισμού αποτελούσε την εξήγηση για τη σχέση που παρατηρούσαν ανάμεσα στα αρχαία σεισμικά ρήγματα και στα γιγάντια αποθέματα χρυσού στις ίδιες ακριβώς περιοχές. Η νέα μελέτη ενισχύει την πεποίθηση ότι οι σεισμοί αποτελούν έναν «αλχημιστικό» μηχανισμό δημιουργίας χρυσού μέσα από το νερό που κυλά στα ρήγματα.
Οι εκτιμήσεις των Αυστραλών επιστημόνων δείχνουν ότι η ποσότητα χρυσού που αφήνει πίσω του ένας σεισμός, είναι μικροσκοπική, καθώς τα υπόγεια νερά υπολογίζεται ότι μεταφέρουν το πολύ ένα μέρος ανά εκατομμύριο (ppm) του πολύτιμου μετάλλου. Σύμφωνα με μια εκτίμηση, οι μεγάλοι σεισμοί εναποθέτουν έως 0,1 χιλιοστόγραμμο χρυσού ανά τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας του ρήγματος.
Όμως, σωρευτικά μέσα στον χρόνο, σε μια σεισμογενή περιοχή μπορούν να εναποτεθούν σιγά-σιγά μεγάλες ποσότητες χρυσού, οι οποίες δικαιολογούν τη βιομηχανική εξόρυξή τους. Για παράδειγμα, προκειμένου να σχηματιστούν 100 μετρικοί τόνοι χρυσού, χρειάζονται το πολύ 100.000 χρόνια (ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα για τα γεωλογικά δεδομένα).
Η νέα έρευνα αναμένεται να δώσει νέες ιδέες στις μεταλλευτικές εταιρίες για το πού πρέπει να στραφούν, ώστε να βρουν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα υπόγεια αποθέματα χρυσού. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού, έως τώρα έχουν εξορυχτεί πάνω από 188.000 τόνοι χρυσού από το υπέδαφος, σχεδόν εξαντλώντας τις εύκολα προσβάσιμες πηγές του, γι' αυτό, όπως και στην περίπτωση του πετρελαίου, οι προσπάθειες στρέφονται πλέον σε εναλλακτικές λύσεις.

Κάτι ξέρουν όσοι κοιμούνται όρθιοι! (Όνειρα γλυκά!...)

Κι όμως.. αυτά ζούνε πάνω στο στρώμα που κοιμάσαι !

Οι εντυπωσιακές εικόνες που βλέπετε τραβήχτηκαν από επαγγελματίες φωτογράφους,
χρησιμοποιώντας εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, προηγμένα και λεπτομερή μικροσκόπια αλλά και μεγεθυντικούς φακούς υψηλής ανάλυσης.

Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης (οικογένεια αραχνοειδών), που το μέγεθός τους είναι 0,3 mm και είναι αόρατα από το ανθρώπινο μάτι, μεγεθύνονται δεκάδες χιλιάδες φορές, ενώ τα εντυπωσιακά χρώματα που προστέθηκαν από τους επιστήμονες δημιουργούν εν τέλει ένα τρομακτικό αποτέλεσμα.

 
Τα ακάρεα που ζουν στο στρώμα σε... μεγέθυνση! «Τα δείγματα των ακάρεων έρχονται από όλο τον κόσμο και, βέβαια, δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι. Έτσι καλύπτονται με φύλλα χρυσού και στη συνέχεια τοποθετούνται κάτω από το μικροσκόπιο, με τα αποτελέσματα που βλέπετε», λέει ο Mark Abbott, διευθυντής της Βιβλιοθήκης.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι έρευνες έδειξαν ότι σε ένα μονό στρώμα ύπνου υπάρχουν έως 10.000.000 ακάρεα, με σημαντικότερα τα Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides farinae και Euroglyphus maynei.

Αποτελούν δε μέρος μιας τεράστιας βάσης δεδομένων με παρόμοιες εικόνες που υπάρχει στη Science Photo Library του Λονδίνου και χρησιμοποιείται για την έρευνα, ως εκπαιδευτικό υλικό, ακόμη και ως έργα τέχνης!

Ζωή ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά μέσα στον ωκεάνιο φλοιό

H ζωή ακμάζει ακόμα και εκατοντάδες μέτρα κάτω από βυθό 

Ουάσινγκτον

Διεθνής ερευνητική ομάδα εντόπισε για πρώτη φορά ζωντανά μικρόβια βαθιά μέσα στο έδαφος κάτω από τον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού. Δεδομένου ότι ο ωκεάνιος φλοιός καλύπτει το 65% της Γης, αυτό που ανακαλύφθηκε δεν αποκλείεται να είναι το μεγαλύτερο οικοσύστημα του πλανήτη, το οποίο μάλιστα βασίζεται σε πηγές ενέργειας τελείως διαφορετικές από αυτές που χρησιμοποιεί η ζωή στην επιφάνεια.

Οι περισσότεροι οργανισμοί στη Γη εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την ηλιακή ακτινοβολία, την οποία χρησιμοποιούν τα φυτά για να συνθέτουν οργανικές ενώσεις, τις οποίες καταναλώνουν στη συνέχεια οι ζωικοί οργανισμοί.

Αυτό βέβαια είναι αδύνατο στο αιώνιο σκοτάδι του ωκεάνιου φλοιού, ο οποίος βρίσκεται κάτω από αρκετά χιλιόμετρα νερού και εκτείνεται αρκετά ακόμα χιλιόμετρα βαθύτερα. Αντί να εξαρτώνται από τη φωτοσύνθεση, τα μικρόβια που ζουν μέσα στο φλοιό βασίζονται στη λεγόμενη χημειοσύνθεση, δηλαδή παράγουν οργανικές ενώσεις αξιοποιώντας την ενέργεια χημικών αντιδράσεων.

«Προσφέρουμε τις πρώτες άμεσες ενδείξεις για την ύπαρξη ζωής βαθιά μέσα στον ωκεάνιο φλοιό. Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι αυτό το αχανές οικοσύστημα εξαρτάται κυρίως από τη χημειοσύνθεση» αναφέρει ο Μαρκ Λέβερ, μικροβιολόγος του Πανεπιστημίου της Βορείου Καρολίνας και μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Η εντυπωσιακή ανακάλυψη δημοσιεύεται στο περιοδικό Science.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν γεώτρηση σε βάθος 300 μέτρων κάτω από το βυθό λίγο έξω από την πολιτεία της Ουάσινγκτον, μια από τις καλύτερα μελετημένες περιοχές του ωκεάνιου φλοιού. Μπόρεσαν έτσι να ανασύρουν δείγματα βασαλτικών πετρωμάτων που εκτιμάται ότι σχηματίστηκε πριν από 3,5 εκατομμύρια χρόνια.

Μέσα στα δείγματα ανακαλύφθηκαν γονίδια μικροβίων τα οποία σχετίζονται με βακτήρια που παράγουν μεθάνιο, καθώς και γονίδια που συμμετέχουν στο μεταβολισμό του υδρογόνου και του θείου.

Προκειμένου να βεβαιωθούν ότι τα δείγματα δεν θα μολύνονταν από μικρόβια που είχαν προσκολληθεί στο γεωτρύπανο, οι ερευνητές φρόντισαν να προσθέσουν στο υγρό του γεωτρύπανου συγκεκριμένες χημικές ουσίες. Οι ουσίες αυτές βρέθηκαν στο εξωτερικό των δειγμάτων, όχι όμως στο εσωτερικό τους, ένδειξη ότι δεν είχε υπάρξει επιμόλυνση.

Επιπλέον, οι ερευνητές απέδειξαν ότι το DNA που εντόπισαν προέρχεται από ζωντανούς οργανισμούς και όχι από απολιθώματα: τα βακτήρια αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο όταν καλλιεργήθηκαν σε αναερόβιες συνθήκες στο Διαδίκτυο.

Οι αναλύσεις υποδεικνύουν ότι η βασική πηγή ενέργειας για αυτό το υπόγειο οικοσύστημα προέρχεται από το υδρογόνο, το οποίο παράγεται κατά την αντίδραση των πετρωμάτων με νερό που περνάει μέσα από ρωγμές του φλοιού.

Οι έρευνες θα συνεχιστούν τώρα σε άλλες περιοχές του κόσμου προκειμένου να εκτιμηθεί πόση είναι η συνολική βιομάζα αυτού του αθέατου, σχεδόν εξωγήινου κόσμου.

Newsroom ΔΟΛ

Η καταστροφή στους πάγους του Καναδά είναι μη αναστρέψιμη

Στον Καναδά, οι παγετώνες που είναι οι τρίτοι μεγαλύτεροι στον κόσμο ύστερα από αυτούς της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας, απειλούνται με μη αναστρέψιμη καταστροφή. Νέα μελέτη υποστηρίζει ότι το ένα πέμπτο τους θα έχει λιώσει ως το τέλος του αιώνα, συνεισφέροντας σημαντικά στην άνοδο της πλανητικής θέρμανσης και της στάθμης της θάλασσας.

Αν και έχουν τόσο μεγάλη έκταση αποτελώντας ρυθμιστικό παράγοντα για το κλίμα και την ισορροπία της Γης, οι καναδικοί παγετώνες είναι, από επιστημονικής απόψεως, παραμελημένοι αφού δεν έχουν μελετηθεί ως τώρα εκτεταμένα από τους ειδικούς. Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Geophysical Research Letters», είναι η πιο εμπεριστατωμένη που έχει γίνει ως σήμερα.

Η πιο εμπεριστατωμένη μελέτη

Οι ερευνητές από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Ολλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών χρησιμοποίησαν δεδομένα που ελήφθησαν από δορυφόρους την τελευταία δεκαετία για να εκτιμήσουν με ένα υπολογιστικό μοντέλο πώς θα ανταποκριθούν οι πάγοι του Καναδά στην κλιματική αλλαγή ως το 2100. Η ανάλυσή τους έγινε με βάση το «μετριοπαθές» σενάριο της ανόδου της θερμοκρασίας της Γης κατά 3 βαθμούς και του καναδικού αρκτικού κύκλου κατά 8 βαθμούς Κελσίου και τα αποτελέσματά της είναι άκρως ανησυχητικά. Μιλάει για μη αναστρέψιμη απώλεια της παγοκάλυψης κατά 20%, η οποία θα προσθέσει 3,5 επί πλέον εκατοστά στην ήδη προβλεπόμενη άνοδο της θαλάσσιας στάθμης.

«Πιστεύουμε ότι η μαζική απώλεια είναι μη αναστρέψιμη για το προβλέψιμο μέλλον αν θεωρήσουμε ότι η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει την παρούσα πορεία της» σημειώνουν στο σχετικό άρθρο τους. Μια αιτία για τον μη αναστρέψιμο χαρακτήρα της καταστροφής είναι, όπως σημειώνουν, το γεγονός ότι τα γυμνά από πάγο και «σκούρα» πλέον κομμάτια ξηράς που θα αποκαλυφθούν απορροφούν περισσότερη θερμότητα, συμβάλλοντας περαιτέρω στην άνοδο της θερμοκρασίας.

«Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι η πλανητική θέρμανση δεν θα επέλθει τόσο γρήγορα όσο θεωρούν οι περισσότερες προβλέψεις, και πάλι οι πιθανότητες τήξης των πάγων σε ανησυχητικό ρυθμό εξακολουθούν να είναι πολύ αυξημένες» τόνισε σε σχετικό δελτίο Τύπου ο Γιαν Λένερτς του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, επικεφαλής της μελέτης. «Η πιθανότητα να αρχίσει ξανά η ανάπτυξη των πάγων είναι πάρα πολύ μικρή».

Η νήσος Ελσμιρ θα είναι γυμνή από πάγους ως το 2100

Συνέπειες και στη θαλάσσια στάθμη

Οι περισσότερες προβλέψεις που είχαν γίνει στο παρελθόν για τους πάγους του Καναδά – οι οποίες είχαν βασιστεί σε λιγότερο ακριβή δεδομένα σχετικά με το μέγεθος και τον ρυθμό της τήξης τους – είχαν μάλλον υποτιμήσει τη συμβολή τους τόσο στη θερμοκρασία του πλανήτη όσο και στην άνοδο της θαλάσσιας στάθμης.

Ειδικά για την τελευταία, οι εκτιμήσεις θεωρούσαν ότι το λιώσιμο των καναδικών παγετώνων θα οδηγούσε σε μια επί πλέον άνοδο των υδάτων κατά 2 το πολύ εκατοστά ως το τέλος του αιώνα. Η νέα μελέτη ανεβάζει αυτή την εκτίμηση στα 3,5 και πλέον εκατοστά, αριθμός ο οποίος δεν είναι καθόλου αμελητέος αν λάβουμε υπόψη ότι οι θεωρούμενες «μετριοπαθείς» προβλέψεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC) κάνουν λόγο για άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά 18 ως 59 εκατοστά ως το 2100 από το λιώσιμο των πάγων της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής.

«Οι παγετώνες του Καναδά αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της συνολικής εξίσωσης του κλίματος και της μελλοντικής ανόδου της θαλάσσιας στάθμης» δήλωσε ο Ντέιβιντ Βον, επικεφαλής του προγράμματος ice2sea της Ευρωπαϊκής Ενωσης που χρηματοδότησε τη μελέτη. «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να τους αγνοούμε».

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Μία έρημος στην... καρδιά της Σιβηρίας!

Πραγματικά στα «μυστήρια» της φύσης δεν υπάρχει τέλος… και η έρημος Chara Sands στη Σιβηρία είναι ένα από αυτά. Βρίσκεται στην περιοχή Trans-Baikal, περίπου 25 μίλια από τους παγετώνες Kodar, και ακριβώς δίπλα στα χιονισμένα βουνά και στους πάγους το φωτεινό «κίτρινο» των αμμόλοφων ξεχωρίζει στον ορίζοντα.

Οι αμμόλοφοι έχουν διαφορετικά ύψη (ορισμένοι φτάνουν τα 15 έως και 30 μέτρα ύψος), ενώ εξαιτίας του μεγάλου όγκου τους ο τόπος μοιάζει πραγματικά σαν μια έρημος, αν και δεν είναι. Γιατί ένα ερημικό τοπίο μέσα στην τούνδρα της περιοχής είναι ένα «θαύμα» και μάλιστα αναγνωρισμένο σε ολόκληρο τον κόσμο!

Σύμφωνα με τη Ρωσική Γεωγραφική Εταιρεία: «Οι αντιθέσεις της περιοχής μοιάζουν πραγματικά απίστευτες. Σαν να βρισκόμαστε μπροστά σε ένα παράδοξο… υπαίθριο μουσείο, όπου εμφανίζονται όλα τα παράξενα του Βορρά και του Νότου το ένα δίπλα στο άλλο!». Νομίζω δεν θα μπορούσαν να περιγράψουν το θέαμα καλύτερα…

Ο σχηματισμός της Chara Sands εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε περίπου 55 με 100 χιλιάδες χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια της περιόδου των παγετώνων Muruktin και των κλιματικών αλλαγών, δημιουργώντας μια έρημο «μινιατούρα» στο κέντρο της Σιβηρίας. Απίστευτο!

[Πηγή perierga.gr]

Φασματογράφος αναλύει μια εξωγήινη ατμόσφαιρα

Οι τέσσερις πλανήτες του HR 8799 είναι από τους ελάχιστους που διακρίνονται άμεσα με τηλεσκόπια. Η νέα μελέτη αφορά τον πλανήτη c (Πηγή: Christian Marois et al

Ουάσινγκτον

Ένα από τα ισχυρότερα επίγεια τηλεσκόπια επέτρεψε σε διεθνή ομάδα αστρονόμους να αναλύσουν την ατμόσφαιρα ενός γιγάντιου εξωπλανήτη σε απόσταση 180 ετών φωτός -ένας τεχνικός άθλος που δεν αποκλείεται να οδηγήσει στο μέλλον στην ανακάλυψη κόσμων που φιλοξενούν ζωή.

Οι ερευνητές μελέτησαν το σύστημα του HR 8799, ενός άστρου γύρω από το οποίο έχουν ανακαλυφθεί τέσσερις γιγάντιοι πλανήτες από αέριο, παρόμοιοι με τον Δία αλλά πιο ογκώδεις. Το μεγάλο μέγεθος των εξωπλανητών και η μεγάλη απόστασή τους από το μητρικό άστρο καθιστούν το HR 8799 ένα από τα λίγα πλανητικά συστήματα που έχουν παρατηρηθεί άμεσα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ύπαρξη των πλανητών συμπεραίνεται με έμμεσες μόνο μεθόδους.

Οι ερευνητές που είχαν ανακαλύψει το πλανητικό σύστημα το 2010 εστιάζονται τώρα στον HR 8799c, έναν από τους τέσσερις γίγαντες, χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο Keck II στη Χαβάη.

Ο φασματογράφος Osiris του Κeck II, ενός από τα δύο ισχυρότερα τηλεσκόπια του κόσμου, ανέλυσε την ακτινοβολία που ανακλάται από τον πλανήτη, και ανίχνευσε τις φασματικές υπογραφές του άνθρακα και του οξυγόνου. Τα δύο γνώριμα στοιχεία υπάρχουν στην ατμόσφαιρα υπό τη μορφή μονοξειδίου του άνθρακα και υδρατμών αντίστοιχα.

Η μελέτη αποτελεί την λεπτομερέστερη μέχρι σήμερα φασματική ανάλυση ενός εξωπλανήτη, ένας τεχνικός άθλος που θα θεωρούνταν αδύνατος πριν από 20 χρόνια.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές στο κορυφαίο περιοδικό Science, η αναλογία αυτών των δύο στοιχείων προσφέρει λεπτομέρειες για τη διαδικασία σχηματισμού του πλανήτη, η οποία φαίνεται να ήταν παρόμοια με τη διαδικασία σχηματισμού του δικού μας Ηλιακού Συστήματος.

Όλοι οι πλανήτες πιστεύεται ότι σχηματίζονται από τη συσσωμάτωση αερίων και σκόνης που σχηματίζουν ένα δίσκο γύρω από ένα νεογέννητο άστρο. Ορισμένοι όμως πλανητολόγοι πιστεύουν ότι η συσσωμάτωση ξεκινά λόγω της βαρυτικής αστάθειας του δίσκου αερίων και σκόνης, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι η διαδικασία ξεκινά με το σχηματισμό μεγάλων κομματιών πάγου.

Σύμφωνα με αυτό το δεύτερο μοντέλο, το οποίο θεωρείται η επικρατέστερη εξήγηση για τη γέννηση του Ηλιακού Συστήματος, ο πλανήτης HR 8799c άρχισε να σχηματίζεται όταν τα αέρια του δίσκου πάγωσαν και μετατράπηκαν σε πάγο. Ο πάγος αυτός λειτούργησε στη συνέχεια ως πυρήνας που προσέλκυε όλο και περισσότερα υλικά, μέχρι να προκύψει ένας γιγάντιος πλανήτης αποτελούμενος κυρίως από αέριο.

Η νέα μελέτη υποστηρίζει τη θεωρία του πυρήνα. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα περισσότερα άτομα οξυγόνου εγκλωβίστηκαν στον πάγο, γι΄αυτό και σήμερα η αναλογία των ατόμων άνθρακα σε σχέση με τα άτομα οξυγόνου είναι ασυνήθιστα μεγάλη.

«Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι το σύστημα του HR 8799 είναι μια μεγεθυμένη έκδοση του Ηλιακού Συστήματος» σχολιάζει ο Κουίν Κανόπακι του Πανεπιστημίου του Τορόντο, επικεφαλής της μελέτης.

Η ερευνητική ομάδα θα συνεχίσει τώρα να μελετά το HR 8799 με την ελπίδα να ανακαλύψουν και μικρότερους πλανήτες, στο μέγεθος της Γης.

Στο μέλλον, ακόμα πιο ισχυρά τηλεσκόπια πιστεύεται ότι θα μπορούν να ανιχνεύουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια τις φασματικές υπογραφές εξωπλανητών. Και η ανίχνευση βιομορίων όπως η χλωροφύλλη των γήινων φυτών θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανακάλυψη των πρώτων εξωγήινων μορφών ζωής.

Newsroom ΔΟΛ