Τρίτη 28 Μαΐου 2013

Ο Τιτάνας είναι σαν…τηγανίτα

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα που στέλνει το διαστημικό σκάφος Cassini που εξερευνά τον Κρόνο και τα δεκάδες φεγγάρια του επιστήμονες στις ΗΠΑ έφτιαξαν τον πρώτο τοπογραφικό χάρτη του μεγαλύτερου και πιο σημαντικού εξ αυτών, του Τιτάνα. Οπως αναφέρουν οι ειδικοί ο Τιτάνας μοιάζει με…τηγανίτα αφού είναι σχεδόν απόλυτα επίπεδος. «Ισιος»

Ο Τιτάνας έχει περάσει τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής προσοχής αφού όπως διαπιστώθηκε βρίσκεται σε μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη που βρισκόταν η Γη στη βρεφική της ηλικία και έτσι οι ειδικοί μπορούν να δουν εκεί εικόνες από το παρελθόν του πλανήτη μας ενώ παράλληλα να κάνουν προβλέψεις για το μέλλον του Τιτάνα.

Με τα δεδομένα που έχει συλλέξει μέχρι στιγμής το Cassini ο Τιτάνας μοιάζει πραγματικά επίπεδος. Η υψηλότερη κορυφή του είναι μόλις 500 μέτρα από την επιφάνεια του εδάφους του ενώ η απόσταση από αυτό το σημείο μέχρι το πιο χαμηλό (προφανώς κάποιον κρατήρα ή κοιλότητα) είναι μόλις 2,5 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες που έφτιαξαν τον χάρτη αυτός μπορεί να βοηθήσει στο να δοθούν απαντήσεις για μια σειρά από χαρακτηριστικά του δορυφόρου του Κρόνου, όπως οι κινούμενες σωροί άμμου ή η ροή υγρών (κυρίως μεθανίου).

«Για να κατανοήσουμε αυτές τις γεωλογικές διεργασίες είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε τις κλίσεις του εδάφους του Τιτάνα. Είναι επίσης πολύ χρήσιμο για όσους μελετούν υδρολογία και προσπαθούν να φτιάξουν κλιματικά και μετεωρολογικά μοντέλα του Τιτάνα. Το που βρίσκονται τα υψηλότερα και που τα χαμηλότερα σημεία του εδάφους είναι κρίσιμοι παράγοντες για αυτές τις μελέτες» αναφέρει ο Ραλφ Λόρενς επιστήμονας του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins που ελέγχει τα δεδομένα που στέλνει το ραντάρ του Cassini. O χάρτης δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Icarus».

ΠΗΓΗ: tovima.gr

Παυλοπέτρι: Η βυθισμένη πόλη σε ψηφιακή αναπαράσταση (video)


Μία από τις αρχαιότερες βυθισμένες πόλεις, λίγα λεπτά από την Παντάνασσα στα Νότια της Λακωνίας, αναδημιουργήθηκε ψηφιακά, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Ένα λιμάνι, σπίτια με κήπους, ρούχα απλωμένα στις αυλές, δρόμοι και πλατείες, συνθέτουν μία πόλη με στοιχεία από τον αστικό τρόπο ζωής.

Μόνο που εδώ μιλάμε για την εποχή του Χαλκού! το Παυλοπέτρι ήταν μια πόλη με άριστη ρυμοτομία, που περιλάμβανε ένα πολύ καλά κατασκευασμένο οδικό δίκτυο. Ανεξάρτητες και μη οικίες μέχρι και δύο ορόφων, συνυπήρχαν με δημόσια κτίρια. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι το πολύπλοκο σύστημα διαχείρισης του νερού που σύμφωνα με τα ευρύματα περιλάμβανε κανάλια και υδρορροές."

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για την αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου", δήλωσε ο Δρ. Τζον Χέντερσον, καθηγητής υποθαλάσσιας αρχαιολογίας του πανεπιστημίου του Νότινγχαμ.Αυτά που ανακάλυψαν ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Βρήκαν μια πόλη με κτίρια, πλατείες, δρόμους και μνημεία. Ο βυθός είναι γεμάτος με διασκορπισμένα αγγεία. Στην ίδια περιοχή εντοπίστηκε μεγάλο κτίριο, μήκους 35 μέτρων, που μάλλον αποτελούσε έδρα και κατοικία της πολιτικής ηγεσίας της πόλης.

Οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν την απάντηση στο ερώτημα γιατί βυθίσθηκε η πόλη. Υπάρχουν τρεις θεωρίες. Η πρώτη είναι ότι ανέβηκε σταδιακά η στάθμη της θάλασσας, η δεύτερη ότιυποχώρησε το έδαφος και η τρίτη ότι βυθίσθηκε από τσουνάμι.


Κυριακή 26 Μαΐου 2013

Δαιδαλώδης η διαδρομή από τον πίθηκο στον άνθρωπο

Από απόσταση θα νόμιζε κανείς ότι πρόκειται για άνθρωπο. Αν και είχε ύψος μόνο ενός μέτρου, με μακριά χέρια και μικρό κεφάλι, ωστόσο περπατούσε - αν και κάπως αδέξια - σε όρθια στάση, όπως εμείς, μόνη αυτή ανάμεσα στα θηλαστικά της εποχής της. Ήταν η Λούσι, ένας αυστραλοπίθηκος του Αφάρ, που έζησε πριν από 3,2 εκατομμύρια χρόνια και ένα από τα αρχαιότερα όντα που προηγήθηκαν στο εξελικτικό μονοπάτι, που οδήγησε στο είδος μας, τον άνθρωπο τον σοφό (homo sapiens).
Όταν ανακαλύφθηκε η Λούσι το 1974, τα χαρακτηριστικά όρθιας βάδισης ουσιαστικά τής εγγυούνταν μια θέση στο οικογενειακό δέντρο του ανθρώπινου γένους. Αν και οι επιστήμονες υποπτεύονταν ότι και άλλοι κλάδοι ανθρώπινων ειδών συνυπήρχαν πιο πρόσφατα μαζί με το δικό μας είδος (Νεάντερταλ κ.λπ.), η πρώιμη εξέλιξη του ανθρώπου φαινόταν απλή υπόθεση, με τη Λούσι και άλλα αρχαία δίποδα που ανακαλύφθηκαν να σχηματίζουν μια γενεαλογική αλυσίδα. Οι ανακαλύψεις φαινόταν να επιβεβαιώνουν την αντίληψη ότι η ανθρώπινη εξέλιξη ήταν γραμμική, μια «πορεία προς την πρόοδο», από κάποιον πίθηκο που έμοιαζε με χιμπατζή και βάδιζε με τις γροθιές του, μέχρι τον άνθρωπο που τρέχει στα δύο πόδια. Αυτό το θεωρητικό σχήμα κυριάρχησε στην παλαιοανθρωπολογία ολόκληρο τον 20ό αιώνα. Ωστόσο, όσο οι ερευνητές ψάχνουν όλο και πιο μακριά στο παρελθόν, η καταγωγή μας αποδεικνύεται πολύ πιο πολύπλοκη απ' ό,τι προδιαθέτει αυτή η απλουστευτική εικόνα.
Δύο πρόσφατες ανακαλύψεις βαθαίνουν καθοριστικά την επιστημονική γνώση για την εμφάνιση του ανθρώπου: Η μία είναι ένας απίστευτα πλήρης σκελετός ηλικίας 4,4 εκατομμυρίων ετών (αρδιπίθηκος ράμιντους) και η άλλη μερικά οστάρια από πέλμα, ηλικίας 3,4 εκατομμυρίων ετών (είδος του Μπουρτέλ). Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι προήλθαμε από ένα περίπλοκο γενεαλογικό δέντρο ανθρωποειδών και ότι το φαινομενικά ανθρώπινο σήμα κατατεθέν του όρθιου βαδίσματος, ίσως εμφανίστηκε εξελικτικά περισσότερες από μία φορές και με περισσότερους από έναν τρόπους, ακόμα και σε ζώα που δεν ήταν μεταξύ των άμεσων προγόνων μας. Εξαιτίας αυτών των ευρημάτων, οι επιστήμονες τώρα επανεξετάζουν ποια χαρακτηριστικά σηματοδοτούν ένα είδος ως άμεσο πρόγονο του ανθρώπου, ποιος ήταν ο ρυθμός εξέλιξης του ανθρώπινου γένους κι αν θα μπορέσουμε ποτέ με βεβαιότητα να προσδιορίσουμε τον τελευταίο κοινό πρόγονο του ανθρώπου και του χιμπατζή. Ο τελευταίος κοινός πρόγονος μάλλον δεν είναι κάποιο άτομο ενός είδους, αλλά ένας πληθυσμός, από τον οποίο προέκυψαν πρόγονοι κλάδων που εξέλιπαν και κλάδων που τελικά οδήγησαν ένας απ' αυτούς στον άνθρωπο κι ένας άλλος στο χιμπατζή.
Τα απολιθώματα αποκαλύπτουν ακόμα ότι δεν είναι μόνο τα είδη της γενεαλογικής γραμμής του ανθρώπου που υπέστησαν εντυπωσιακές εξελικτικές προσαρμογές κατά τη διάρκεια των τελευταίων εκατομμυρίων ετών. Η γενεαλογική γραμμή των χιμπατζήδων δείχνει, επίσης, μεγάλες αλλαγές την ίδια περίοδο, κατά τρόπο που τα ζώα να γίνονται πιο ικανά για τη ζωή πάνω στα δέντρα. Αυτή η ανακάλυψη ίσως οδηγήσει στην οριστική απόρριψη της αντίληψης ότι οι χιμπατζήδες αποτελούν πρότυπο για το πώς έμοιαζαν οι πίθηκοι πρόγονοι του ανθρώπου.
Το 1884, όταν η παλαιοανθρωπολογία έκανε τα πρώτα της βήματα και η νεαρή δαρβινική θεωρία που υποδείκνυε την προέλευση του ανθρώπου από τον πίθηκο λοιδορούνταν, ένας από τους θεμελιωτές της μαρξιστικής κοσμοθεωρίας, ο Φ. Ένγκελς, αναφερόμενος στην κατώτερη βαθμίδα της άγριας κατάστασης του ανθρώπου, έγραφε στο μνημειώδες έργο του «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους»: «Οι άνθρωποι έμεναν ακόμα στους αρχικούς τους τόπους διαμονής στα τροπικά ή υποτροπικά δάση. Ζούσαν εν μέρει τουλάχιστον πάνω στα δέντρα. Μόνον έτσι μπορεί να εξηγηθεί ότι σώθηκαν από τα μεγάλα θηρία. Σαν τροφή τους χρησίμευαν φρούτα, καρύδια, ρίζες... Μια και παραδεχτήκαμε την καταγωγή του ανθρώπου από το ζωικό βασίλειο, πρέπει απαραίτητα να παραδεχτούμε αυτή τη μεταβατική περίοδο».
Τα νέα ευρήματα και η προσαρμογή του προτύπου για την εξέλιξη που οδήγησε στον άνθρωπο χρησιμοποιούνται από τους δημιουργιστές για να σπείρουν αμφιβολίες, με στόχο τελικά την απόρριψη της επιστημονικής αντίληψης για την προέλευση του ανθρώπου και γενικότερα της εξέλιξης των ειδών και την αντικατάστασή της από τις θεολογικές μυθοπλασίες, περί στιγμιαίας δημιουργίας του ανθρώπου, πριν 10.000 χρόνια. Αντίθετα, τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν και βαθαίνουν την επιστημονική γνώση, αποδείχνοντας ότι όχι μόνο ο άνθρωπος προήλθε από τον πίθηκο (και αυτός από προγενέστερα είδη ζωής) μέσα από μια πλούσια εξελικτική διαδικασία εκατομμυρίων ετών με πολλές διακλαδώσεις, αδιέξοδα και διαδρομές που συνεχίζονται, αλλά και ότι η εμφάνιση χαρακτηριστικών που θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινα, είναι αποτέλεσμα της βιολογικής εξέλιξης, που τα ευνοεί μέσω της φυσικής επιλογής, εφόσον επιτρέπουν καλύτερη προσαρμογή στις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Σάββατο 25 Μαΐου 2013

Κατσαρίδα που φωσφορίζει και πίθηκος με ανθρώπινα μάτια στα καλύτερα νέα είδη



Από το φίδι Sibon noalamina που παριστάνει το δηλητηριώδες, ωστόσο τρέφεται με σαλιγκάρια, μέχρι τον πίθηκο Λεσούλα, όλα τα νέα είδη που ανακαλύφθηκαν το 2012 εντυπωσιάζουν τους επιστήμονες, δείχνοντας για άλλη μια φορά πως το μεγαλείο της φύσης παραμένει ανεξερεύνητο.
Μάλιστα οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχουν μέχρι και 10 εκατομμύρια είδη στον πλανήτη που περιμένουν να ανακαλυφθούν και στοχεύουν να τα εντοπίσουν και να τα αναγνωρίσουν ως το 2050.
Πέρυσι μόνο καταγράφηκαν στο Διεθνές Ινστιτούτο Εξερεύνησης των Ειδών, στην Αριζόνα, 18.000 νέα είδη. Ωστόσο, από αυτά ξεχωρίζουν δέκα, τα οποία επιλέχθηκαν ως τα καλύτερα από διεπιστημονική επιτροπή με εμπειρογνώμονες για την κατηγοριοποίηση των ειδών, η οποία συστήνεται κάθε χρόνο για να εντοπίσει την «ελίτ» των νεοανακαλυφθέντων ζώων.
Στη λίστα με τα καλύτερα δέκα είδη για το 2012 περιλαμβάνεται ο ντροπαλός πίθηκος Λεσούλα (Cercopithecus lomamiensis), που ανακαλύφθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τα μάτια του μοιάζουν με του ανθρώπου, ενώ οι γλουτοί του έχουν μπλε χρώμα.
Στα καλύτερα είδη συγκαταλέγεται επίσης ένα κιτρινόμαυρο φίδι από τον Παναμά (Sibon noalamina) που τρέφεται με σαλιγκάρια και σκουλήκια, ένας μικροσκοπικός βάτραχος από την Παπούα Νέα Γουινέα (Paedophryne amanuensis) που έχει μήκος μόλις επτά χιλιοστά και θεωρείται το μικρότερο σπονδυλωτό ζώο στον κόσμο.
Επιπλέον, η επιτροπή ξεχώρισε φέτος τον μύκητα Ochroconis anomala, που εντοπίστηκε σε αρχαία βραχογραφία σε στο σπήλαιο Λασκώ στη γαλλική περιοχή Dordogne.
Ορισμένα από τα είδη στη λίστα ανακαλύφθηκαν πριν δεκαετίες, ωστόσο αναγνωρίστηκαν μόλις πρόσφατα, όπως η κατσαρίδα Lucihormetica luckae, που φωσφορίζει στο σκοτάδι και βρέθηκε πρώτη φορά πριν 70 χρόνια στο ηφαίστειο Tungurahua στο Εκουαδόρ. Η φωτεινή κατσαρίδα ενδεχομένως να εξαφανίστηκε με την τελευταία έκρηξη του ηφαιστείου το 2010.
Τέλος, στη λίστα περιλαμβάνεται η μικροσκοπική βιολέτα Viola lilliputana που βρέθηκε στο Περού, το σαρκοφάγο σφουγγάρι Chondrocladia lyra που ανακαλύφθηκε στον Ειρηνικό Ωκεανό, ο απειλούμενος δασικός θάμνος Eugenia petrikensis από τη Μαδαγασκάρη, η πράσινη πεταλούδα Semachrysa jade από τη Μαλαισία και το απολιθωμένο έντομο Juracimbrophlebia ginkgofolia από την Κίνα.

econews.gr